Historialarien belaunaldi ezberdinek behin eta berriz ahanzturatik berreskuratu dute Amaiurko balentria, egun Nafarroako Erresumaren independentzia defendatu zutenen omenezko monolitoak irudikatzen duena. 1512 eta 1522 bitarteko gertakariak, Fernando Katolikoak bidalitako tropa gaztelauen partetik Nafarroako konkista ekarri zutenak, Baztango herrixka hau nafar erresistentziaren santutegia bihurtu zuten. Aipatu ditugun gertakariak interpretatzeko 1920ko hamarkadan piztu zen eztabaida publikoaren ondorio da Amayurren lehen argitalpena, Arturo Campionen hitzaurre sentikorra zeukana. Liburu hau, aparteko lan historiografiko batean, ordura arte argitaratutako guztia laburbiltzeko eta berreskuratzeko gai izan zen. Berrargitalpen honek testuaren garrantziari buruzko analisi berriak eman nahi izan dizkio irakurleari, jatorrizkoa errespetatuz. Horrez gain, dokumentu grafiko berriak eskura gai jarri nahi izan ditu, horien artean Amaiurko gazteluaren berreraikuntza, baita bibliografia zabal bat ere.
