Pierre Lancre 1609an ipar Euskal Herrira bidaia egin zuen inkisidore frantses bat izan zen, eta orain, 400 urte geroago, estrainekoz gazteleraz argitaratzen den liburua utzi zigun idatzita. Honakoa zioen liburuaz bere herrikide Michelet-ek: "Inoiz ez dira euskaldunen ezaugarriak Lancreren liburuan bezain ongi adierazi izan". Argitalpen honek intolerantzia erlijiosoaren jatorri eta iturrietara eta sorginekin amaitzeko Eliza katolikoak baliatutako arrazoietara heltzeko balio du.